شعرمعاصرافغانستان

وقتی سخن ازشعرمعاصرافغانستان به میان می آید بایدآن رادرخارج ازمرزافغانستن جستجونمود. اصولاً دردومقطع ادبیات فارسی وپشتوفرصت می باد که مطابق جریان های رایج روز خودرا ابرازنماید. دردوره حکومت کمونیستی هردوزبان باتفکرحاکم برجریان روشنفکری خصوصادرکابل ماشاهد جرایدی هستیم که ادبیات فارسی درفرم های اعتراضی وانقلابی خودرابه به نمایش می گزارد. وحتاشاعران پشتوزبان شعرهای فخیمی راچون «دوستم دارم این وطن را خاک اورا کوی اورا وادی شاداب اورا...» راسرایش می کند. سلیمان لایق علیرغم اندیشه های چپگرایانه وتعصب زبانیی که درجامعه قومی افغانستان معمول بوده زیباترین شعرفارسی را به نام خودش ثبت می کند. زبان پویا وشعرنیمایی دراین دوره راه خودش رادرادبیات فارسی درافغانستان بازمی کند. ادبیات به شیوه گورکییسم (ماکسیم گورکی) عزیزنسین، جریان ادبیات چپ درایران تاثیربه سزایی برنویسندگان افغانستان می گزاردوزمینه رشدزبان فارسی رافراهم می کند.

جریان دوم که آن رامی توان شکل گیری ادبیات فارسی خارج ازافغانستان یاادبیات مهاجرت نامید به طوراخص توسط نسل نومهاجرکه مقیم ایران می شوند نزج می گیرد. این جریان دردوحوزه، حوزوی ودانشگاهی باتاثیراز «ادبیات جنگ، ادبیات متعهد» رشدمی یابد وبانشرجراید مستقل وجرایدایران ادبیات مهاجرت افغانستان راپایه گزاری می کند. دراین راستا دوسازمان فرهنگی «سازمان تبلیغات اسلامی ودفترتبلیغات اسلامی» جوانان وشاعران افغانی مهاجرمقیم مشهد وقم را دربرگزاری جلستات ادبی ونشرآثارشان درابتداتشویق نموده ومجموعه ازنویسندگان وشاعران گردهم می آیند. برگزاری مسابقات شعرازطرف سازمان های فرهنگی وهم چنین بیت خود آقای خامنه ای امکانات مهمی رابرای تشویق صاحبان استعدادفراهم می اورند. ازطرفی طلاب ودانشجویان مهاجرکه امکانات تحصیلی درزمینه های دیگر مانندپزشکی و... برای شان فراهم نمی شود برعکس زمینه نشرآثارادبی مهاجران ازمجراهای مختلف ممکن می شود. ادبیات فارسی درمهاجرت سند رسمی خودرا تحت نام «دردری» درایران به ثبت می رساند. جمع ازنویسندگان وشاعران مانند قنبرعلی تابش، کاظم کاظمی، ابوطالب مظفری، شریف سعیدی وجمع کثیرازشاعران بااحساس وپردرد شعرفارسی خارج ازافغانستان راهویت بخشیده وچاپ دردری رابه شمارگان می رساند. تولد ادبیات فارسی خصوصاَ شعرهرچند دریک دوره بسیارکوتاه اتفاق می افتد ولی حوادث گونان درداخل افغانستان خصوصاَ ظهورطالبان واشغال افغانستان توسط نیروی ائتلاف به سرکردگی آمریکا موج ازآشوب وپراکندگی وبی نظمی درمجمعوعه شکل گرفته ادبی درایران رامتاثرساخته ومهره های مهم دردری پابه فراردیگرمی گزارند. کاظم کاظمی برای رزق روزبه ویراستاری روی می آورد وخیلی هم به کشوراروپایی، استرالیا وآمریکاپناهنده می شوند. این روند، موج ادبیات فارسی مهاجرین افغانی درایران راازخیزاب می اندازد. ازاین میان شریف سعیدی که پناهنده کشورسوئداست به نشرچندکتاب شعرردرایران وافغانستان همت می گمارد.قنبرعلی تابش که دربرزخ بین افغانستان وایران سرگردان است نیزباچاپ دل خونین انارادبیات فارسی خارج افغانستان رارمق بخشیده است. برسی تحولات چند ده اخیرفرصت خودش رامی طلبد. امادرهمین مختصر، لازم به یادآوری است که نویسندگان وشاعران که در دروه اشغال دوم به افغانستان برمی گرند سهم بزرگی رادررسانه هاونشرات فارسی درطی حکومت کرزی به عهده گرفته ومی گیرند.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

فهرست مطالب